ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ
Π.Ε. ΝΟΜΟΥ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Καστοριά 12/11/2026
Αρ. Πρωτ.: 82
T.K. 52100, Καστοριά
sepekastorias@gmail.com
Πληροφορίες:
Κώστα Θάλεια
Προς:
-Δήμο Καστοριάς
-Δήμο Άργους Ορεστικού
(Υπόψη Δημάρχων & Δημοτικών Συμβουλίων)
Κοιν.:
-Βουλευτή Καστοριάς, Μαρία Αντωνίου
-Τα μέλη του Συλλόγου μας
-ΜΜΕ
ΘΕΜΑ: «Όχι στις συγχωνεύσεις και τους υποβιβασμούς σχολικών μονάδων – Να διαφυλάξουμε τη δημόσια εκπαίδευση και το μέλλον του τόπου μας»
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Π.Ε. Νομού Καστοριάς εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή του στις προτάσεις του Διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καστοριάς για συγχωνεύσεις, υποβιβασμούς και καταργήσεις σχολικών μονάδων και καλεί τα Δημοτικά Συμβούλια Καστοριάς και Άργους Ορεστικού να γνωμοδοτήσουν αρνητικά.
Τα σχολεία δεν είναι αριθμοί σε διοικητικούς πίνακες ούτε απλές μονάδες κατανομής εκπαιδευτικών. Είναι ζωντανά κύτταρα των τοπικών κοινωνιών, χώροι μάθησης, κοινωνικοποίησης και ισότητας, βασικές δημόσιες δομές που στηρίζουν τις οικογένειες και κρατούν ζωντανά τα χωριά και τις πόλεις μας.
Σε μια περιοχή που βιώνει έντονη δημογραφική συρρίκνωση, οικονομική ανασφάλεια και φυγή νέων ανθρώπων, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η περαιτέρω αποδυνάμωση των δημόσιων δομών της. Δεν μπορεί να διεκδικούμε αναπτυξιακή προοπτική, ενώ ταυτόχρονα περιορίζουμε τις εκπαιδευτικές δομές που συμβάλλουν στη συγκράτηση του πληθυσμού.
Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού πρέπει να αποτελέσει ευκαιρία για καλύτερη εκπαίδευση και όχι πρόσχημα για τη συρρίκνωση των σχολείων. Ο κλάδος διεκδικεί μικρότερα τμήματα, με αναλογία 1 εκπαιδευτικού προς 15 μαθητές στις μικρότερες και 1 προς 20 στις μεγαλύτερες τάξεις, αντί της σημερινής ανώτατης αναλογίας των 25 μαθητών. Μικρότερα τμήματα σημαίνουν ουσιαστικότερη παιδαγωγική σχέση, εξατομικευμένη υποστήριξη, έγκαιρο εντοπισμό μαθησιακών δυσκολιών, καλύτερη ένταξη όλων των παιδιών και αναβαθμισμένη εκπαιδευτική διαδικασία.
Οι προτεινόμενες μεταβολές προκαλούν εύλογα ερωτήματα ως προς τα κριτήρια και τη σκοπιμότητά τους. Προτείνονται υποβιβασμοί ακόμη και σε μεγάλες σχολικές μονάδες, οι οποίες συγκεντρώνουν σημαντικό μαθητικό δυναμικό και διαθέτουν προοπτικές διατήρησης ή και αύξησής του. Παράλληλα, υπάρχουν σχολεία που ήδη λειτουργούν με περισσότερα τμήματα από όσα προβλέπει η προτεινόμενη νέα οργανικότητά τους. Είναι αντιφατικό να επιχειρείται η οργανική συρρίκνωση σχολικών μονάδων των οποίων η πραγματική λειτουργία αποδεικνύει ότι οι ανάγκες τους είναι μεγαλύτερες.
Ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός δεν μπορεί να στηρίζεται σε αποσπασματικές εκτιμήσεις, σε ενδεχόμενες μελλοντικές μειώσεις μαθητών ή σε μια απλή αριθμητική αποτύπωση της σημερινής κατάστασης. Οφείλει να λαμβάνει υπόψη την κατανομή των μαθητών ανά τάξη, τη λειτουργική συγκρότηση των σχολείων, τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες, τις προοπτικές κάθε περιοχής και, κυρίως, τις παιδαγωγικές ανάγκες των παιδιών. Επιπρόσθετα, η αναστολή λειτουργίας μιας σχολικής μονάδας δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι έχει εκλείψει οριστικά η ανάγκη ύπαρξής της ούτε δικαιολογεί την οριστική απομάκρυνσή της από τον εκπαιδευτικό χάρτη.
Ιδιαίτερα σοβαρή είναι και η επίπτωση των συνεχών υποβιβασμών στην υπηρεσιακή κατάσταση των εκπαιδευτικών και στις δυνατότητες μετάθεσης στον νομό μας. Κάθε απώλεια οργανικών θέσεων περιορίζει τις διαθέσιμες θέσεις που θα μπορούσαν να δοθούν για μεταθέσεις. Έτσι, συνάδελφοι που υπηρετούν για χρόνια μακριά από τις οικογένειές τους και τον τόπο συμφερόντων τους βλέπουν τις πιθανότητες επιστροφής τους να απομακρύνονται ακόμη περισσότερο. Οι διαδοχικές προτάσεις υποβιβασμού δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο συρρίκνωσης των οργανικών θέσεων, υπηρεσιακής αβεβαιότητας και διαρκούς ανατροπής του οικογενειακού προγραμματισμού των εκπαιδευτικών.
Την ίδια στιγμή, η ίδια η λειτουργία των σχολείων αναδεικνύει μια διαφορετική πραγματικότητα. Κάθε χρόνο καταγράφονται λειτουργικά κενά, τα οποία καλύπτονται με αποσπάσεις εκπαιδευτικών και προσλήψεις αναπληρωτών. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι οι πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες δεν αποτυπώνονται πάντοτε επαρκώς στην οργανική διάρθρωση των σχολικών μονάδων. Δεν είναι δυνατόν από τη μία πλευρά να περιορίζονται οι οργανικές θέσεις και από την άλλη να αναζητούνται κάθε χρόνο εκπαιδευτικοί για να καλύψουν υπαρκτές λειτουργικές ανάγκες. Η οργανική υπεραριθμία δεν σημαίνει ότι περισσεύουν εκπαιδευτικοί από τα σχολεία.
Η εικόνα των οργανικών υπεραριθμιών που δημιουργείται από τις προτεινόμενες μεταβολές είναι, σε αρκετές περιπτώσεις, πλασματική, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη ότι εκπαιδευτικοί μπορεί να διατηρούν την οργανική τους θέση σε μια σχολική μονάδα, ενώ υπηρετούν επί σειρά ετών σε άλλες θέσεις ή φορείς, όπως π.χ. εκπαιδευτικών αποσπασμένων σε ΚΕ.ΠΕ.Α, σε βιβλιοθήκες κλπ. Έτσι, η διοικητική εικόνα των οργανικών θέσεων δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη τις πραγματικές ανάγκες στελέχωσης και την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων.
Οι υποβαθμίσεις, άλλωστε, δεν αποτελούν προσωρινές διοικητικές ρυθμίσεις που ανατρέπονται αυτόματα όταν αυξηθεί ο αριθμός των μαθητών. Η επαναφορά μιας σχολικής μονάδας σε ανώτερη οργανικότητα απαιτεί εκ νέου διοικητική διαδικασία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε χρόνο και αβεβαιότητα. Γι’ αυτό και οι αποφάσεις αυτές δεν πρέπει να λαμβάνονται βιαστικά, με στενά αριθμητικά κριτήρια και χωρίς ουσιαστική αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων συνεπειών τους.
Καλούμε τα Δημοτικά Συμβούλια να σταθούν ουσιαστικά στο πλευρό της εκπαιδευτικής κοινότητας, των μαθητών, των γονέων και των τοπικών κοινωνιών και να γνωμοδοτήσουν αρνητικά στις προτεινόμενες σχολικές μεταβολές. Ζητούμε κάθε σχεδιασμός για τον σχολικό χάρτη του νομού να βασίζεται σε πραγματικά παιδαγωγικά, κοινωνικά, γεωγραφικά και δημογραφικά δεδομένα, με ουσιαστική διαβούλευση με τους εκπαιδευτικούς και τις τοπικές κοινωνίες. Λογικές του ”αποφασίζω και διατάζω”, χωρίς διάλογο και ουσιαστική συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων, δε συνάδουν με τις αρχές της δημοκρατικής λειτουργίας, τον παιδαγωγικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης και τον κοινωνικό ρόλο του σχολείου.
Η δημόσια εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τη λογική της διαχείρισης της συρρίκνωσης. Χρειάζεται ενίσχυση, σταθερότητα και όραμα.
Γιατί κάθε σχολείο που αποδυναμώνεται δεν χάνει μόνο οργανικές θέσεις. Χάνει δυνατότητες, χάνει προοπτική ο τόπος μας!